अस्वस्थतेचा परिणाम

दुसऱ्या दिवशी प्रवासाला जायचे असले की रात्री सुरेशला झोप लागत नाही.प्रवास नीट होईल ना, काही अडचण येणार नाही ना ,गाडी वेळेवर येईल ना असे असंख्य विचार त्याला झोपू देत नाहीत,त्याची रात्र कुरतडून काढतात.त्याच्या रोजच्या ठरलेल्या दिनक्रमात कोणताही बदल होणार असला की त्याला तणाव येतो सुनीलला प्रवासाची अस्वस्थता येत नाही,कारण व्यवसायासाठी त्याला बराच प्रवास करावा लागतो.पण कुणीही पाहुणे येणार असतील की तो अस्वस्थ होतो.ते कसे येणार,कसे जाणार,किती दिवस राहणार,त्यांना कसे,कोठे फिरवायचे, याचेच विचार भून्ग्यासारखे पुनःपुन्हा त्याच्या मनात येतात,त्याचा पिच्छा सोडत नाहीत.लोक आपल्याला काय म्हणतील,नावे ठेवतील का याचीच चिंता त्याला लागून राहिलेली असते. नीताला सतत घराची स्वच्छता आणि घरातील कामे यांचीच काळजी लागलेली असते.त्यातून तिचा नवरा आणि मुलगा ,अगदी बेशिस्त,ते बाहेरून आल्यानंतर त्यांची चप्पलहि नीट ठेवणार नाहीत,त्यामुळे नीताचा नुसता तिळपापड होतो.तिला घरात बेशिस्त अजिबात खपत नाही त्यामुळे सर्वाना शिस्त लावून प्रत्येक वस्तू जागच्याजागी स्वच्छ करून ठेवताना ती थकून जाते. तिघांनाही वयाच्या चाळीशीतच मानसिक तणावामुळे होणारे आजार झाले आहेत.नीताचे थायरॉइड बिघडले आहे,सुनीलला रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यासाठी गोळी घ्यावी लागते तर सुरेशला मधुमेहाचा त्रास सुरु झाला आहे.खर म्हणजे या  तिघांच्याही आजाराचे मूळ कारण त्यांच्या स्वभावात आहे.पण त्याची त्यांना कल्पना नाही.काय होते त्यांच्या शरीरात त्यांच्या स्वभावामुळे?आणि हा स्वभाव बदलता येतो का ?

सर्जनशीलता

केव्हा फोकस्ड अटेन्शन वापरायचे आणि केव्हा ओपन अटेन्शन वापरायचे, सर्जनशीलता वाढवण्यासाठी माइंडफुलनेस कसा उपयोगी ठरतो हे समजून घेणे रंजक आहे.

मेंदूतील विचारांची दोन नेटवर्क

मेंदूचे व्यवस्थापकीय कार्य, त्याचे एक्झिक्युटिव्ह नेटवर्क फंक्शन, डिफोल्ट मोड फंक्शन या सगळ्या गोष्टी सोप्या शब्दात समजावून देणारा आणि सजगता वाढवायला मदत करणारा लेख.

दिवास्वप्नात रमण्याची सवय

आदित्य सायकल चालवायला शिकला म्हणजे सायकल चालवणे त्याच्या सवयीचे झाले. आता त्याने त्याच्या घरातून सायकल बाहेर काढली की ठरलेल्या रस्त्याने त्याला शाळेत पोचायला मोजून बारा मिनिटे लागतात असे तोच सांगतो. या बारा मिनिटांत रस्त्याला तीन वळणे लागतात, पण सायकल तेथे आपोआप वळते, तोल सांभाळला जात असतो, पाय पेडल मारत असतात, अचानक रस्त्यात काही अडथळा आला तर आपोआप ब्रेकही मारले जातात. असा ब्रेक लागला तरच आदित्य त्याच्या विचारांच्या तंद्रीतून बाहेर येतो. नाहीतर सायकल चालत असते त्यावेळी आदित्यच्या मनातील विचारांची सायकल ही चालूच असते. शाळेत आज काय होईल, गार्गीचा प्रोजेक्ट पूर्ण झाला नसेल तर तिला मिस ओरडतील का, सौरभशी पंगा घ्यायचा का, एकाला जोडून दुसरा विचार येत असतो, आदित्य कल्पनेच्या राज्यात, दिवास्वप्नात रमलेला असतो. आदित्य सारखेच आपण सर्व जण एखादे सवयीचे काम करीत असतो त्यावेळी विचारात वाहत असतो, बऱ्याचदा दिवास्वप्ने पहात असतो, कल्पनेच्या राज्यात रमत असतो. साधारण दोन वर्षांची झाली की मुले कल्पना करू लागतात. खोटे खोटे मम्मी पप्पा होतात, टीचर होतात. पूर्वीचा भातुकलीचा खेळ या कल्पनाराज्यालाच प्रोत्साहन देणारा होता. मुलांनी असे कल्पनाविश्वात रमणे त्यांच्या मेंदूच्या विकासाला मदत करते असे आजचे मेंदूविज्ञान सांगते.

  • 1
  • 2