मेंदूतील अफू

अमित मॅरेथॉन मध्ये धावण्यासाठी रोज सराव करतो. रोज दोन तास तो पळतो. काल असाच सराव करताना त्याच्या पायाला जखम झाली. त्यातून रक्त वाहू लागले पण अमितला त्याचे भान नव्हते. त्याने त्याचा सराव पूर्ण केला आणि नंतर त्याला जाणवले कि पाय दुखतो आहे. पायातून रक्त येते आहे. अमित पळत असताना त्याला ...
क्रमश:

जलद वाचनाची कला

वयाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर वाचनाचे आपल्याशी असलेले नाते बदलत असते. आधी ती गरज असते आणि पुढे ती आवडही बनते. परंतु वाचन ही कलासुध्दा असते याचा आपण कधी विचार करत नाही आणि म्हणूनच  ‘वाचावे कसे?’ या प्रश्नाशीही आपण सहसा कधी अडखळत नाही.  प्रत्यक्षात आपल्यापैकी अनेकांमध्ये ही कला असते आणि ज्यांच्यात ती नाही ...
क्रमश:

उन्हातले दिवस

महाराष्ट्र टाइम्स नावाचे नवे मराठी दैनिक टाइम्स ऑफ इंडियाच्या मालकांनी काढले (आजच्या भाषेत ‘लॉंच’ केले.) तो काळ. टाइम्सचे मराठी भावंड ही अपूर्वाईची गोष्ट होती. निघते, अशी आवई उठली तेव्हापासून मराठी वाचकांत आणि विशेषत: मराठी वाचकांत आणि विशेषत: मराठी वृत्तपत्र जगतात एकच हलचल सुरू झाली. संपादक कोण होणार, कोण कोण या ...
क्रमश:

महाराज परत झोपतात..

(महाराज सिंहासनावर बसून झोप काढत आहेत. प्रधानजी  येतात आणि महाराजांना झोप काढताना पाहून वैतागतात.) प्रधानजी- च्यायला, बघावं  तेव्हा हे लोकलमध्ये खिडकीजवळची जागा मिळाल्यासारखे लुढकलेले असतात. हे झोपेत असताना कधी तरी यांना पदच्यूत करून मीच महाराज होईन, तेव्हा यांचे डोळे उघडतील. महाराज- (डोळे उघडतात)- प्रधानजी, डोळे बंद असलेली प्रत्येक व्यक्ती झोपेलेली ...
क्रमश:

हिंदूंची आत्मघातकी ‘आकुंचन’वादी रीत

राष्ट्राच्या राजकारणातही पाय पसरण्याची पठाणी वृत्ती अन् अंग चोरून बसण्याची हिंदु वृत्ती या दोन वृत्ती संभवतात. या हिंदु वृत्तीलाच दलवाई यांनी आकुंचनवादी वृत्ती म्हटलं आहे. पण त्यांनी दोष पुढाऱ्यांना दिलेला नसून, त्या पुढाऱ्यांना योग्य क्षणी हाकून न देणाऱ्या जनतेला दिला आहे.   हिंदुसमाज आज चैतन्यहीन झाला आहे. अन् म्हणून त्यानं निवडलेलं ...
क्रमश:

व्हिलन

आठवड्यानंतर सोनी खूपच मोकळी वागू लागली. माझ्याजवळ बसण्या-उठण्यातला संकोच गेला. गॅलरीत उभं राहिल्यावर ती मोकळेपणानं खेटून उभी राही. आमच्यात खरी मैत्री झाली होती. तिथून कुठं दुसरीकडं जाण्याचं मनात आलं की हात ओढून ती म्हणू लागली होती, “चल! कैऱ्या पाडायच्या का?” एकदा गॅलरीत उभं असता ती म्हणाली, “तू आल्यामुळंच मी इथं ...
क्रमश:

विमान-तंत्रज्ञांना कुत्र्याचा हेवा वाटतो तेव्हा !

संपूर्ण भिजलेलं असं कुत्र तुम्ही पाहिले आहे का? स्वत:चं अंग फडफडून तुषारांची चौफेर उधळण करून ते पाहता पाहता नखशिखांत कोरडे होते! याच कारणामुळं विमान-तंत्रज्ञांना कुत्र्याचा हेवा वाटत असे. विमान-तंत्रज्ञांना आंघोळ केल्यावर टॉवेल वापरण्याचा कंटाळा आला होता म्हणून त्यांना कुत्र्याचा हेवा वाटत होता असं मात्र नाही. त्यांची समस्या वेगळीच होती. पुनश्चवर ...
क्रमश:

आणि त्याला सकाळ प्रसन्न वाटू लागली . . .

त्याची सकाळ आज लवकर झाली. झाली म्हणजे काय, ज्या कारच्या खाली तो झोपला होता त्याचा मालक आज सकाळीच उठून कुठं निघाला काय माहित. गाडी सुरू झाल्याचा आवाज आल्यावर त्याला गाडीखालून बाहेर यावंच लागलं. एरवी तो सकाळी १० शिवाय बाहेर पडत नसे म्हणूनच तर तो याच कारच्या खाली नेहमी झोपत असे ...
क्रमश:

आधुनिक महाराष्ट्राचे आद्याचार्य व राष्ट्रगुरु (उत्तरार्ध)

शिक्षकपेशातील कार्यानंतर अर्थातच बाळशास्त्र्यांचे इतिहासाने सुवर्णाक्षरात नोंदलेले कार्य आहे ते ‘दर्पण’ या पहिल्या मराठी वृत्तपत्राचे. हे वृत्तपत्र मराठी आणि इंग्रजी अशा दोन भाषांमध्ये होते. त्याची निर्मिती, कार्य, कार्यकारणभाव  स्वतः बाळशास्त्र्यांनीच स्पष्ट केला होता. त्यांनी केवळ सहा वर्षाच्या अभ्यासात आत्मसात केलेले इंग्रजी भाषेचे ज्ञान इंग्रजी व्यक्तिंनाही थक्क करणारे होते. बाळशास्त्र्यांवरील लेखाच्या या उत्तरार्धात ‘दर्पण’ ...
क्रमश:

आधुनिक महाराष्ट्राचे आद्याचार्य व राष्ट्रगुरु (पूर्वार्ध)

बाळशास्त्री जांभेकरांचे नाव घेतल्यावर अनेकांना त्यांनी १८३२ साली सुरू केलेले ‘दर्पण’ हे पहिले मराठी वृत्तपत्र आठवते आणि तेवढ्यावरच जांभेकरांचे कार्य संपते. प्रत्यक्षात जांभेकर हे अद्भूत आणि अफाट व्यक्तिमत्व होते. दर्पण हे इंग्रजी-मराठी वृत्तपत्र सुरु केले तेव्हा ते केवळ  २० वर्षांचे होते. वयाच्या १७ व्या वर्षी त्यांना संस्कृत, मराठी, इंग्रजी, बंगाली, ...
क्रमश:

सर्वव्यापी कंटाळा

रोज तेच तेच काम करून अमर कंटाळला होता,रजाही शिल्लक होत्या. त्यामुळे सलग चार दिवस सुटी घेऊन अमरचे कुटुंबिय कोठेतरी फिरायला जायचे ठरवित होते पण मुलांचे क्लासेस असल्याने ते शक्य झाले नाही. तरीदेखील त्याने रजा घेतलीच. रजेच्या तिसऱ्या दिवशी अमर कंटाळला  होता. टाईमपास म्हणून त्याने टी.व्ही. सुरु केला. सर्व चॅनेल सर्फ ...
क्रमश:

ग्लासनोस्त व पेरेस्त्रॉइका- भाग ३

दुसऱ्या भागात आपण वाचलं की १९८८ जूनअखेरची पार्टी परिषद अत्यंत यशस्वी झाल्याचे डिंडिम वाजविण्यात आले तरी परिषदेनंतर लगेच विरोधकांनी आपल्या छुप्या विरोधाची मोहीम उघडपणे सुरू केली. यात गोर्बाचेव यांच्यानंतर क्रमांक दोनचे पुढारी येगोर लिगाचेव यांचाच मोठा पुढाकार आहे. गेली दोनतीन वर्षे पॉलिट ब्यूरोपर्यंतच आपला विरोध मर्यादित ठेवण्याचा संयम त्यांनी सोडून ...
क्रमश: